Doanh Nghiệp Có Quyền Đồng Kiểm Soát Hợp Đồng BCC Theo Thông Tư 99/2025/TT-BTC
Giới Thiệu Chung Về Hợp Đồng BCC
Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) là một thỏa thuận giữa hai hoặc nhiều bên nhằm thực hiện các hoạt động kinh tế chung mà không hình thành một pháp nhân độc lập. Trên thực tế, các bên liên quan có thể đồng kiểm soát hoặc không kiểm soát lẫn nhau. Điều này quyết định cách mà các bên sẽ chia sẻ lợi nhuận, doanh thu hoặc tài sản.
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp cần căn cứ vào các điều khoản trong hợp đồng để xác định quyền kiểm soát. Mục tiêu chính của thông tư này là hướng dẫn doanh nghiệp quy trình kế toán cho các hợp đồng BCC, áp dụng bắt đầu từ ngày 01/01/2026.
Cơ Sở Xác Định Quyền Đồng Kiểm Soát
Theo Khoản 1 Mục Kế toán giao dịch hợp đồng hợp tác kinh doanh, doanh nghiệp cần xem xét các điều khoản và bản chất của hợp đồng BCC để xác định quyền đồng kiểm soát. Nếu kiểm soát thuộc về một hoặc một số bên, doanh nghiệp đó sẽ thực hiện hạch toán kế toán một cách thích hợp.
Hoạt động của hợp đồng BCC có thể được thực hiện dưới hình thức chung tay xây dựng tài sản hoặc hợp tác trong những hoạt động kinh doanh cụ thể.
Hướng Dẫn Kế Toán Hợp Đồng BCC Từ 01/01/2026
Nguyên Tắc Kế Toán
Đối với bên không có quyền đồng kiểm soát BCC, việc xác định quyền lợi từ hợp đồng sẽ phụ thuộc vào kết quả kinh doanh hoặc được hưởng lợi ích cố định. Doanh nghiệp nên:
- Xác định xem các bên tham gia có quyền lợi dựa trên kết quả kinh doanh của BCC hay không.
- Nếu hợp đồng quy định lợi ích dựa vào kết quả kinh doanh, các khoản vốn góp và lợi ích sẽ được ghi nhận theo hướng dẫn tại Tài khoản 2281 – Đầu tư vào đơn vị khác.
- Đối với những trường hợp nhận lợi ích cố định, cách kế toán sẽ tùy thuộc vào bản chất của hợp đồng.
Phương Pháp Kế Toán
Trong trường hợp bên tham gia BCC không đồng kiểm soát:
- Nếu hợp đồng chỉ định các bên nhận lợi ích từ kết quả kinh doanh, cách ghi nhận sẽ như đã nêu ở trên.
- Nếu lợi ích cố định, doanh nghiệp cần xác định xem hợp đồng đó là thuê tài sản hay cho vay vốn để áp dụng phương pháp kế toán phù hợp.
Lưu ý: Doanh nghiệp cần thuyết minh rõ ràng về hợp đồng BCC trong báo cáo tài chính nếu giá trị chiếm từ 10% giá trị tổng số hợp đồng BCC.
Nội Dung Hợp Đồng BCC Theo Luật Đầu Tư
Theo Điều 28 của Luật Đầu tư 2020, hợp đồng BCC nên bao gồm các nội dung chính sau:
- Thông tin về tên, địa chỉ, người đại diện của các bên tham gia.
- Mục tiêu và phạm vi hoạt động đầu tư.
- Các bên tham gia cam kết góp vốn và cách phân chia kết quả kinh doanh.
- Tiến độ và thời hạn thực hiện hợp đồng.
- Quyền và nghĩa vụ của các bên.
- Cách sửa đổi, chuyển nhượng hoặc chấm dứt hợp đồng.
- Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng và giải quyết tranh chấp.
Lưu Ý Khi Thực Hiện Hợp Đồng BCC
- Các bên trong hợp đồng có quyền thỏa thuận sử dụng tài sản hình thành từ việc hợp tác để thành lập doanh nghiệp khác theo quy định pháp luật.
- Các nội dung khác cũng có thể được thỏa thuận miễn không trái với quy định của luật pháp hiện hành.
Kết Luận
Việc hiểu rõ nội dung hợp đồng BCC và các quy định liên quan giúp doanh nghiệp thực hiện hợp tác kinh doanh một cách hiệu quả, đồng thời đảm bảo các khoản kế toán được ghi nhận đúng cách. Với sự hỗ trợ từ luật pháp, doanh nghiệp có thể phát triển bền vững và tối ưu hóa lợi nhuận từ các hoạt động hợp tác của mình.
Chắc chắn rằng việc tuân thủ đúng theo Thông tư 99/2025/TT-BTC sẽ là yếu tố quyết định trong tiến trình tạo lập, thực hiện và quản lý các hợp đồng BCC hiệu quả trong tương lai.
