Danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh từ ngày 01/3/2026 theo Luật Đầu tư mới nhất chi tiết ra sao?
Sáng ngày 11 tháng 12 năm 2023, tại Kỳ họp thứ 10 của Quốc hội khóa XV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Đầu tư 2025 với tỷ lệ 89,85% đại biểu tán thành.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 6 của Luật Đầu tư 2025, danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh bao gồm:
- Kinh doanh các chất ma túy quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Luật.
- Kinh doanh các loại hóa chất, khoáng sản quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Luật.
- Kinh doanh mẫu vật các loài thực vật, động vật hoang dã khai thác từ tự nhiên theo quy định trong Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp; mẫu vật các loài thực vật rừng, động vật rừng, thủy sản nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I.
- Kinh doanh mại dâm.
- Mua, bán người, mô, xác, bộ phận cơ thể người, bào thai người.
- Hoạt động kinh doanh liên quan đến sinh sản vô tính trên người.
- Kinh doanh pháo nổ.
- Kinh doanh dịch vụ đòi nợ.
- Kinh doanh mua bán bảo vật quốc gia.
- Kinh doanh xuất khẩu di vật, cổ vật.
- Kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Lưu ý: Việc sản xuất, sử dụng các loại sản phẩm nêu trên trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, y tế, sản xuất dược phẩm, điều tra tội phạm, bảo vệ quốc phòng, an ninh sẽ được thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Theo quy định, Chính phủ có trách nhiệm rà soát các ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh và trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung Điều 6 cùng các Phụ lục ban hành kèm theo Luật Đầu tư 2025 căn cứ theo điều kiện kinh tế – xã hội và yêu cầu quản lý nhà nước của từng thời kỳ.
Tổng hợp điểm mới Luật Đầu tư 2025
Dưới đây là các điểm mới quan trọng trong Luật Đầu tư 2025:
(1) Cắt giảm 38 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, sửa đổi 20 ngành nghề
Luật Đầu tư sửa đổi đã thực hiện rà soát ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đảm bảo đúng tinh thần của các Nghị quyết liên quan. Cụ thể, Chính phủ đã cắt giảm 38 ngành nghề và sửa đổi 20 ngành nghề, chi tiết như:
- Kinh doanh làm thủ tục về thuế.
- Kinh doanh dịch vụ làm thủ tục hải quan.
- Dịch vụ phụ trợ bảo hiểm.
- Kinh doanh dịch vụ giám định thương mại.
- Kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa có thuế tiêu thụ đặc biệt.
Chính phủ cũng sẽ công bố danh mục các ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cần thiết phải cấp phép, chứng nhận trước khi thực hiện.
(2) Làm rõ phạm vi dự án chấp thuận chủ trương đầu tư
Điều 24 Luật Đầu tư 2025 quy định rõ 20 loại dự án cần thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, bao gồm các dự án có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, cũng như các dự án đầu tư nhà máy điện hạt nhân, dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng, v.v.
Những dự án không thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư bao gồm: Dự án đầu tư của cá nhân không cần văn bản chấp thuận của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp.
(3) Thu hẹp các trường hợp phải điều chỉnh dự án đầu tư
Luật Đầu tư 2025 đã bỏ 2 trường hợp điều chỉnh dự án đầu tư và chỉ giữ lại 5 trường hợp, như nhằm tạo thuận lợi cho nhà đầu tư và tránh việc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư khi có thay đổi nhỏ.
(4) Mở rộng áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt
Điều 28 Luật Đầu tư 2025 mở rộng việc áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt cho nhiều loại dự án, giúp nhà đầu tư đơn giản hóa quy trình và giảm bớt các thủ tục hành chính.
Nhà đầu tư khi khởi công xây dựng cần gửi thông báo đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền và Ban quản lý khu công nghiệp với các tài liệu liên quan như báo cáo kinh tế – kỹ thuật.
(5) Nhà đầu tư được điều chỉnh tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động của dự án
Theo Điều 31 của Luật, nhà đầu tư có quyền điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án đầu tư, với điều kiện không vượt quá thời hạn quy định trong Luật.
(6) Bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài
Luật Đầu tư 2025 đã bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài nhằm đơn giản hóa quy trình và tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư.
Chính sách về đầu tư kinh doanh của nhà nước hiện nay thế nào?
Theo Điều 5 của Luật Đầu tư 2020, chính sách đầu tư kinh doanh bao gồm các quyền của nhà đầu tư được thực hiện hoạt động đầu tư trong các ngành nghề không bị cấm, cũng như quyền tự quyết định và chịu trách nhiệm về hoạt động đầu tư của mình.
Nhà nước cũng khẳng định bảo vệ và công nhận quyền sở hữu tài sản, vốn đầu tư, đồng thời đối xử công bằng giữa các nhà đầu tư. Các chính sách khuyến khích để tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư cũng được đề cao, nhằm thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Luật Đầu tư 2025 sẽ có hiệu lực từ ngày 01/3/2026.
