Tiêu chuẩn người quản lý doanh nghiệp bảo hiểm từ 2026 theo Luật kinh doanh bảo hiểm mới nhất ra sao?
Ngày 10 tháng 12 năm 2025, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025 (Luật số 139/2025/QH15), có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Luật này quy định cụ thể về tiêu chuẩn người quản lý doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, và chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam.
Tiêu chuẩn chung
Theo khoản 5 Điều 1 của Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2025, người quản lý và người kiểm soát các doanh nghiệp bảo hiểm phải đáp ứng những tiêu chuẩn sau:
- Không bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm.
- Không bị xử lý kỷ luật dưới hình thức sa thải vì vi phạm quy trình nội bộ trong vòng 03 năm trước thời điểm được bầu, bổ nhiệm.
- Không bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền khởi tố theo quy định của pháp luật tại thời điểm bầu, bổ nhiệm.
Tiêu chuẩn cụ thể
-
Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, và thành viên Hội đồng quản trị:
- Có bằng đại học trở lên.
- Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc Chủ tịch Hội đồng thành viên cần có ít nhất 05 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực bảo hiểm, tài chính, ngân hàng hoặc ít nhất 03 năm giữ vai trò quản lý, điều hành tại tổ chức hoạt động trong lĩnh vực này.
- Thành viên hội đồng phải có ít nhất 03 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực bảo hiểm, tài chính, ngân hàng.
-
Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, người đại diện theo pháp luật:
- Phải có bằng đại học trở lên về chuyên ngành bảo hiểm hoặc có bằng đại học thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính, ngân hàng, luật, quản trị kinh doanh, kế toán, kiểm toán, trong đó có môn học về bảo hiểm.
- Có ít nhất 05 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực bảo hiểm, tài chính, ngân hàng, trong đó ít nhất 03 năm ở vị trí quản lý tại tổ chức trong lĩnh vực này.
- Cần cư trú tại Việt Nam trong thời gian đương nhiệm.
-
Người quản lý khác không nằm trong 02 trường hợp ở trên:
- Phải có bằng đại học trở lên về chuyên ngành bảo hiểm hoặc về lĩnh vực khác có môn học liên quan đến bảo hiểm. Ngoài ra, nên có chứng chỉ bảo hiểm do cơ sở đào tạo hợp pháp cấp.
- Tối thiểu 03 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực bảo hiểm, tài chính, ngân hàng hoặc lĩnh vực chuyên môn dự kiến đảm nhiệm. Đối với trưởng bộ phận nghiệp vụ, yêu cầu phải có ít nhất 03 năm trong lĩnh vực bảo hiểm.
Lưu ý:
- Người kiểm soát cần đáp ứng các điều kiện và tiêu chuẩn khác theo quy định của Chính phủ.
- Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự, thủ tục thi, cấp, thu hồi chứng chỉ bảo hiểm.
Nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm quy định như thế nào?
Nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm được quy định tại khoản 2 Điều 21 của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 như sau:
- Kê khai đầy đủ, trung thực mọi thông tin liên quan đến hợp đồng bảo hiểm theo yêu cầu của doanh nghiệp bảo hiểm.
- Đọc và hiểu rõ điều kiện, điều khoản bảo hiểm, quyền và nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm khi giao kết hợp đồng bảo hiểm.
- Đóng phí bảo hiểm đầy đủ và đúng hạn theo thỏa thuận trong hợp đồng.
- Thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm về những trường hợp có thể làm tăng hoặc giảm rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng.
- Thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm và phối hợp trong giám định tổn thất.
- Áp dụng các biện pháp đề phòng, hạn chế tổn thất theo quy định của Luật.
- Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
Hoạt động thanh tra, kiểm tra chuyên ngành hoạt động kinh doanh bảo hiểm từ 01/01/2026
Hoạt động thanh tra và kiểm tra chuyên ngành kinh doanh bảo hiểm từ ngày 01 tháng 01 năm 2026 được quy định tại Điều 154 của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022. Cụ thể:
- Cơ quan quản lý nhà nước thực hiện chức năng kiểm tra hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
- Khi cần thiết, cơ quan này có quyền thuê tổ chức kiểm toán độc lập, công ty tư vấn hoặc chuyên gia để đánh giá các nội dung ảnh hưởng đến sự an toàn trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
- Tổ chức kiểm toán độc lập và chuyên gia chịu trách nhiệm về tính chính xác và trung thực của số liệu và tài liệu được cung cấp.
- Thanh tra hoạt động kinh doanh bảo hiểm theo quy định của pháp luật và thực hiện kiểm tra theo Luật Kinh doanh bảo hiểm.
Nội dung trên phản ánh một cách tổng quát và chi tiết về tiêu chuẩn người quản lý doanh nghiệp bảo hiểm, cũng như nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm và hoạt động thanh tra trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam từ năm 2026.
